Ημερολόγιο Εκδηλώσεων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αλέξιος Φωτεινόπουλος 

Α.Μ.: 2015050113 

Ημερομηνία Παρουσίασης: 07/07/2026 

Ώρα:09:30 π.μ. 

Αίθουσα: https://tuc-gr.zoom.us/j/98066016904?pwd=e3vc1lGo4g3V3HywTp1bb1V10SY6vI.1

Θέμα ΔE «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΖΩΝΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ GIS – Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ»

Title «METHODOLOGY FOR SPATIAL PLANNING OF WILDFIRE PROTECTION ZONES USING GIS – THE CASE OF EVROS »

Επιβλέπων: Τσουχλαράκη Ανδρονίκη

Τριμελής Εξεταστική Επιτροπή:

1 Τσουχλαράκη Ανδρονίκη

2 Βουλγαράκης Απόστολος

3 Κουργιαλάς Νεκτάριος

Περίληψη:

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χωρική ανάλυση και διαχείριση των δασικών πυρκαγιών με τη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), εστιάζοντας τόσο στη δυνατότητα προστασίας των δασικών εκτάσεων όσο και στην επικινδυνότητα εκδήλωσης πυρκαγιών. Ως περιοχή μελέτης επιλέχθηκε τμήμα του Δήμου Αλεξανδρούπολης, ο οποίος επλήγη ιδιαίτερα από τη μεγάλη και καταστροφική δασική πυρκαγιά του έτους 2023. Στόχος της εργασίας είναι η εφαρμογή και αξιολόγηση χωρικών μοντέλων που μπορούν να υποστηρίξουν το σχεδιασμό πρόληψης και διαχείρισης δασικών πυρκαγιών.

Στο πλαίσιο της μελέτης εφαρμόστηκαν δύο διακριτά αλλά συμπληρωματικά χωρικά μοντέλα. Το πρώτο αφορά τον καθορισμό ζωνών προστασίας από δασικές πυρκαγιές και βασίζεται στη λειτουργικότητα του δασικού οδικού δικτύου, στη μορφολογία του εδάφους και στις τεχνικές δυνατότητες των επίγειων πυροσβεστικών δυνάμεων. Το μοντέλο αυτό υλοποιήθηκε σε περιβάλλον GIS και λαμβάνει υπόψη παραμέτρους όπως η κλίση του εδάφους, η πίεση του νερού και η διάταξη των δρόμων, διακρίνοντας τις ζώνες προστασίας σε επίπεδες, ανηφορικές και κατηφορικές. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 60,62% της περιοχής μελέτης χαρακτηρίζεται ως δυνητικά προστατεύσιμο, ενώ το 39,38% δεν μπορεί να προστατευθεί αποτελεσματικά.

Το δεύτερο μοντέλο αφορά την εκτίμηση της επικινδυνότητας εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών και βασίζεται σε πολυκριτηριακή χωρική ανάλυση φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων, όπως η χρήση γης, το

υψόμετρο, η κλίση και ο προσανατολισμός των πλαγιών, καθώς και η απόσταση από το οδικό δίκτυο. Μέσω ανάλυσης ψηφιδωτού μοντέλου και σταθμισμένου γραμμικού συνδυασμού των παραμέτρων, δημιουργήθηκε χάρτης επικινδυνότητας, ο οποίος ταξινομήθηκε σε ζώνες χαμηλής, μέσης και υψηλής επικινδυνότητας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι περίπου το 86,3% της περιοχής μελέτης κατατάσσεται στη ζώνη υψηλής επικινδυνότητας, ενώ μικρότερα ποσοστά αντιστοιχούν στις ζώνες μέσης και χαμηλής επικινδυνότητας. Η σύγκριση του χάρτη επικινδυνότητας με το μοντέλο ζωνών προστασίας ανέδειξε ότι εκτός των ζωνών προστασίας το ποσοστό υψηλής επικινδυνότητας αυξάνεται σημαντικά (≈81,3%), ενώ εντός αυτών μειώνεται (≈64,8%). Επιπλέον, η επικάλυψη του μοντέλου επικινδυνότητας με τις χαρτογραφημένες καμένες εκτάσεις της πυρκαγιάς του 2023 έδειξε ότι περίπου το 87,4% της καμένης έκτασης εντοπίζεται σε περιοχές που είχαν ταξινομηθεί ως υψηλής επικινδυνότητας.

Η σύγκριση των αποτελεσμάτων των δύο μοντέλων με τα δεδομένα των καμένων εκτάσεων της πυρκαγιάς του 2023 ανέδειξε σημαντική χωρική συσχέτιση, καθώς μεγάλο ποσοστό των καμένων εκτάσεων εντοπίζεται σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι σημαντικό μέρος των θεωρητικά προστατεύσιμων περιοχών επλήγη από την πυρκαγιά, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στις ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες, στους περιορισμούς που σχετίζονται με την προσβασιμότητα μέσω του δασικού οδικού δικτύου και στους εγγενείς περιορισμούς της εφαρμοζόμενης μεθοδολογίας. Συμπερασματικά, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης επικινδυνότητας και προστατευσιμότητας και υπογραμμίζει την ανάγκη βελτίωσης των υποδομών και των στρατηγικών πρόληψης και πυροπροστασίας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες των GIS ως εργαλείο υποστήριξης λήψης αποφάσεων.

Abstract:

This thesis examines the spatial analysis and management of forest fires using Geographic Information Systems (GIS), focusing on both the protection capability of forest areas and the assessment of wildfire occurrence risk. The study area is located within the Municipality of Alexandroupolis, which was severely affected by the large and destructive wildfire of August 2023. The main objective of this research is the implementation and evaluation of spatial models that can support wildfire prevention and management planning.

Within the framework of the study, two distinct but complementary spatial models were applied. The first model focuses on the delineation of forest fire protection zones and is based on the functionality of the forest road network, terrain morphology, and the operational capabilities of ground firefighting forces. The model was implemented in a GIS environment and incorporates parameters such as terrain slope, water pressure, and road configuration, classifying protection zones into flat, uphill, and downhill areas. The results indicate that 60.62% of the study area is classified as potentially protectable, while 39.38% cannot be effectively protected.

The second model focuses on wildfire risk assessment and is based on a multicriteria spatial analysis of both natural and anthropogenic factors, including land use, elevation, slope, aspect, and distance from the road network. Through raster analysis and weighted linear combination of these parameters, a wildfire risk map was produced and classified into low, medium, and high-risk zones. The results showed that approximately 86.3% of the study area falls within the high-risk category, while smaller proportions correspond to medium and low-risk zones. The comparison between the wildfire risk map and the Fire Protection Zones model revealed that high-risk areas cover approximately 81.3% of the unprotected areas, whereas the corresponding percentage within protected areas is reduced to 64.8%. Furthermore, the overlay of the wildfire risk model with the mapped burned areas of the 2023 wildfire showed that approximately 87.4% of the burned area was located within zones previously classified as high-risk.

The comparison of the two models with the actual burned-area data from the 2023 wildfire revealed a strong spatial correlation, as a large proportion of the burned areas was located within zones of high wildfire risk. At the same time, a significant percentage of theoretically protectable areas was affected by the wildfire, a result mainly attributed to extreme meteorological conditions, accessibility limitations associated with the forest road network, and the inherent limitations of the applied methodology. Overall, the study highlights the

importance of integrating wildfire risk assessment and protection capability analysis and emphasizes the need for improved infrastructure, prevention measures, and fire protection strategies, while demonstrating the value of GIS as a decision-support tool in wildfire management.