Ημερολόγιο Εκδηλώσεων

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ
Σχολή Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης
Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ημερομηνία: Τετάρτη, 8 Ιουλίου 2026, 10.30
Αίθουσα: κτίριο ΜΠΔ Δ5.007 Εργαστήριο συστημάτων Χρηματοοικονομικής Διοίκησης

Ονοματεπώνυμο: ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Θέμα: Στρατηγική ανάλυση και αξιολόγηση κινδύνου των Παγκόσμιων Θαλάσσιων Στενών και οι επιπτώσεις τους στις εμπορικές ροές και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Title: Strategic analysis and risk assessment of Global Maritime Straits and their impact on trade flows and the energy security of the European Union

Εξεταστική Επιτροπή

• ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής (επιβλέπων)
• ΖΟΠΟΥΝΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, Καθηγητής
• ΤΣΑΦΑΡΑΚΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ, Αναπληρωτής Καθηγητής

Περίληψη

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη στρατηγική σημασία των παγκόσμιων θαλάσσιων σημείων συμφόρησης (maritime chokepoints) και αξιολογεί τους κινδύνους που επηρεάζουν την απρόσκοπτη λειτουργία τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις τους για τις εμπορικές ροές και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος του διεθνούς εμπορίου διακινείται μέσω θαλάσσης, η ασφάλεια κρίσιμων διόδων, όπως το Στενό του Ορμούζ, τα Στενά της Μαλάκκας, η Διώρυγα του Σουέζ, το Bab el-Mandeb, ο Βόσπορος και η Διώρυγα του Παναμά, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη σταθερότητα των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Μεθοδολογικά, η εργασία υιοθετεί μια υβριδική προσέγγιση αξιολόγησης κινδύνου, συνδυάζοντας ποιοτικά και ημι-ποσοτικά εργαλεία ανάλυσης. Ειδικότερα, αξιοποιούνται οι αρχές της Τυπικής Αξιολόγησης Ασφάλειας (Formal Safety Assessment – FSA), το ταξινομικό πλαίσιο AMCAT για την ανάλυση της φύσης των απειλών, ο δείκτης Αναμενόμενης Αξίας Διαταραγμένου Εμπορίου (Expected Value of Disrupted Trade – EVTD), καθώς και ένας Πίνακας Θερμότητας (Heatmap) και μια Μήτρα Κινδύνου–Κρισιμότητας (Risk–Criticality Matrix) για τη συγκριτική αποτίμηση των έξι εξεταζόμενων chokepoints. Τα αποτελέσματα της εργασίας αναδεικνύουν ότι η γεωγραφική κρισιμότητα ενός θαλάσσιου σημείου συμφόρησης δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την ευπάθειά του απέναντι σε σύγχρονες γεωπολιτικές, περιβαλλοντικές, λειτουργικές και τεχνολογικές απειλές. Παράλληλα, επισημαίνεται η αυξημένη έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε διαταραχές των θαλάσσιων ροών, ιδιαίτερα μετά τη μεταβολή του ενεργειακού της εφοδιασμού και τη μεγαλύτερη στροφή προς το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς. Συμπερασματικά, η εργασία υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας μέσω διαφοροποίησης προμηθευτών και διαδρομών, ενίσχυσης της θαλάσσιας ασφάλειας και ανάπτυξης πιο συστηματικών μηχανισμών παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για τα κρίσιμα maritime chokepoints.

Abstract

This diploma thesis examines the strategic significance of global maritime chokepoints and assesses the risks that affect their uninterrupted operation, with particular emphasis on their implications for trade flows and the energy security of the European Union. Given that the largest share of international trade is transported by sea, the security of critical maritime routes, such as the Strait of Hormuz, the Strait of Malacca, the Suez Canal, Bab el-Mandeb, the Bosporus and the Panama Canal, constitutes a key factor for the stability of global supply chains. Methodologically, the thesis adopts a hybrid risk assessment approach, combining qualitative and semi-quantitative analytical tools. More specifically, it applies the principles of Formal Safety Assessment (FSA), the AMCAT framework for the qualitative analysis of threats, the Expected Value of Disrupted Trade (EVTD) indicator, as well as a Heatmap and a Risk–Criticality Matrix for the comparative assessment of the six examined chokepoints. The findings of the thesis indicate that the geographical criticality of a maritime chokepoint does not necessarily coincide with its vulnerability to contemporary geopolitical, environmental, operational and technological threats. At the same time, the analysis highlights the increased exposure of the European Union to disruptions in maritime flows, especially following the transformation of its energy supply structure and the growing reliance on liquefied natural gas (LNG) and maritime transport routes. In conclusion, the thesis underlines the need to strengthen European resilience through the diversification of suppliers and routes, the enhancement of maritime security, and the development of more systematic monitoring and early-warning mechanisms for critical maritime chokepoints.